Çocuklarda öfke problemi günümüzde çok sık görülen durumlardan biri haline geldi. O kadarki her 4 çocuktan 3’ü bu durumda. Peki, ailelere zor durumlar yaşatan “Yıkıcı Duygu Durum Düzensizliği” nedir? Bunu cevaplamadan önce gelin birlikte bunun temel yapı taşlarını tanıyalım ve “Öfke nedir? Çocuklar neden öfkelenir? Çocuklar ne sıklıkla öfkelenir? Ölçütü nedir? Çocuklarda öfke problemi nasıl çözülür? Tedavisi var mıdır?” sorularına yanıt verelim.
Öfke; Kişinin çevresinde olup biten olaylara ve kendisine yönelik her türlü tehdide karşı geliştirdiği, belirli dozlarda meşru kabul edilen bir düzenektir. Aynı zamanda yetişkinde olduğu gibi çocukta da, bir engellenmişliğin tepkisidir, bir sinir boşalmasıdır, karşı tarafa savrulan bir tehdittir.
Birçok sebepten ötürü öfke görülebilir. Bunlardan başlıcaları;
*Her çocuk bir fıtrat üzerine yaratılır. Bu sebep ile kıyaslanmaktan nefret ederler.
*Güven çocuklar için de her şeydir. Verdiğimiz sözü tutmadığımızda ve ya adaletli davranmadığımızda bu durum gözlenir.
*Sonuçta biz ne dersek diyelim çocuklarımız bizden gördüğünü yapacaktır. Bu sebepten ötürü aile içindeki hâkim duyguyu iyi kontrol etmeliyiz.
*Ona kendisini değersiz hissettirmemeli, onunla konuşurken aynı boy hizasına inmeli ve değer verdiğimizi göstermeliyiz.
Öfke nöbetleri çocukluk döneminde en çok 18 ay-2 yaş civarında ortaya çıkar. Bu gelişim dönemi ile ilgilidir. Bebeklikten itibaren öfkemizi dışa vurmaya başlarız. Bebekler öfkelerini ağlayarak, bacaklarını sallayarak dile getirirler. 18.aydan itibaren bebek her şeyi kendi başına yapmak ister, bize karşı çıkar. 2 yaşlarında ise çocuk tam olarak anlamlandıramadığı bir dünyada isteklerini, hissettiklerini tam olarak ifade edemez. Bir yandan dünyayı keşfetmeye çalışırken kendini ifade edemeyince de gerginlikler başlar. Kendisi yemek ister, kendisi giymek ister. Sınırlarını bilmek zaman zaman da bu sınırları genişletmek ister. Yetişkinlerle çatışma haline girer sık sık. Özellikle 2 yaş için “korkunç iki yaş” deyimi buradan gelir. Bu dönemden sonra çocuğun kendini ifade etmesi ile birlikte öfke nöbetlerinde azalmalar görülür.
Öfke problemi nasıl çözülüre gelirsek:
Öfkesini uygun şekilde dışavurabileceği yolları öğretmeliyiz.
Odasında yastığını yumruklamak, top sektirmek, müzik dinlemek, koşmak gibi enerjisini atabileceği zararsız yolları belirleyelim.
Özellikle resim yapmak, boyaları serbestçe kullanarak yaptığı çalışmalar öfkesini boşaltması için etkili bir yöntemdir. Örneğin, odasında bir duvar ya da pano bunun için ayrılabilir.
Çocuğumuz öfkelendiğinde sakinliğimizi korumalıyız. Kızmak ve bağırmak çocukları susturur ve suçlu hissettirir. Ama çocuğun ne hatasını anlamasına, ne de davranışının farkına varmasına katkı sağlamaz.
Doğru sözlerle yaklaşmalıyız. “Neden bağırıyorsun?”, “Yeter artık susar mısın?” yerine “Seni anlıyorum, istediğin olmayınca öfkelendin.”, “Şu an kızgınsın. Sakinleştiğinde konuşalım” gibi empati içeren cümleler kullandığımızda çocuk anlaşıldığını hissedecektir.
Peki, ne zaman bir uzmana başvurmak gerekir?
-Çocuğunuz günde 3 kereden fazla ve uzun süreli(15 dakikadan fazla) öfke nöbetleri yaşıyorsa
-Kendi kendini yatıştıramıyorsa
-4 yaşını geçmiş olmasına rağmen öfke nöbetleri yaşıyorsa
-Öfke nöbetleri sırasında kendisine ve çevresine zarar veriyorsa bir uzmandan yardım alabilirsiniz.
Oyun terapisi öfke problemi için çözüm yollarından biridir. Sorun çözülmez ise ilerleyen yaşlarda dikkat eksikliği, hiperaktivite, kaygı, depresyon gibi psikolojik problemlerle birlikte öfke kontrol sorunları yaşanabilmektedir. Bu tür durumlarda danışmanlık hizmeti almanızın yararı olacaktır. Oyun terapisi teknikleri ile uygulanan psikoterapi süreci bu konuda faydalı yöntemlerdendir.

Bir Cevap Yazın